بسته بندی محصولات

بسته بندی ایساکو

::   تعريف بسته بندي
در بر گرفتن محصولات ، اقلام و يا بسته ها در يك كيسه ،نايلون،جعبه ،قوطي و يا فرم ديگري از ظروف كه بتواند يكي از اعمال عمده زير را انجام دهد:

 

  • در بر گرفتن كالا براي حمل و نقل و استفاده از محصول
  • محافظت از كالا در برابر شرايط محيط خارجي از جمله فشار ، رطوبت ، ضربه، حرارت ، نور و .....
  • انتقال اطلاعات: بسته بايد اطلاعات دقيقي از محتويات و محصول داخل خود را بيان كند.
  • سهولت استفاده كننده: بسته بندي بايد به گونه اي باشد كه مصرف كننده بتواند براحتي از محصول استفاده كند ، فرم باز كردن در ، ايمني مصرف، تقسيم كردن محصول استفاده دوباره از بسته و سهولت حمل و ...........
  • جذب در بازار: در حقيقت بسته نقش فروشنده محتواي خود را ايفا مي كند ،بدين منظور بسته بايد بتواند ماهيت محتواي خود و روش استفاده از آن را تشريح كند، همچنين بايد دقيقا نشانگر كيفيت كالا و گسترش دهنده شهرت توليد كننده (توزيع كننده) باشد.
     

بسته بندي معمولا به سه شكل انجام مي شود كه عبارتند از :

 

  • بسته بندي تكي (اصلي) : كه ضمن دارا بودن تمامي خصوصيات ذكر شده براي تعريف يك بسته بندي ، ويژه مصرف كننده نهايي است و به آن بسته بندي مصرفي نيز گفته مي شود.
  • بسته بندي گروهي : در اين نوع بسته بندي تعدادي از بسته بندي هاي تكي دركنار هم پيچيده و بسته بندي مي شوند تاعلاوه برمحافظت بيشتر ،تسهيلات لازم براي حمل و نقل و انبار كردن كالافراهم شود.
  • بسته بندي حمل و نقلي : به بسته بندي تعدادي از بسته هاي گروهي گفته مي شود، اين بسته بندي حفاظت بيشتري از قطعات در حين حمل و نقل زميني ، هوايي و يا دريايي به عمل مي آورد

 

::   ويژگي هاي اصلي بسته بندي مناسب براي ايساكو

 

  • بسته بندي بايد ضمن حفظ كيفيت كالا ، آن را در برابر عوامل مخرب از جمله گرد و غبار ، رطوبت و .... حفظ نمايد.
  • بسته بندي بايد به نحوي باشد كه به سهولت باز شده در حداقل زمان ، قطعه در دسترس مصرف كننده قرار گيرد.
  • از نظر ارگونومي و مقاومت ( سايز، وزن و ضخامت )مطابق با استاندارد اداره مهندسي بسته بندي ايساكو (تلفيقي از استاندارد GALIA و شرايط بسته بندي ايران خودرو باشد.)
  • قابليت باز يافت داشته باشد.
  • قابل تهيه در بازار ايران باشد.
  • از نظر قابليت شمارش و انبارداري تسهيلات كافي را فراهم آورد.
  • از نظر ابعاد مطابق با ابعاد وسايل حمل و نقل استاندارد بوده و طبق مقررات حمل و نقل جاده اي ايران حمل و تحويل شود.
  • بسته بندي بايد حاوي اطلاعات خوانا و كافي باشد.
  • بسته بندي ها بايد طبق ضوابط ايمني ايساكو ، داخل وسايل نقليه مهار گردند.

 

ملزومات و عمليات بسته بندي

 

1. انواع بسته ها

 

::   كارتن قهوه اي با چاپ سيلك و فلوتهاي : A,B,C,E  
جعبه هاي موجود به دو نوع 3 لايه و 5 لايه تقسيم مي شوند كه با توجه به ميزان آسيب پذيري كالاها و وزن آنها و نيز مسافتي كه كالا جابه جا مي گردد مورد استفاده قرار مي گيرند.

 

  • مقواي 3 لايه : از دو لايه كاغذ يا مقواي لاينر كه از بالا و پايين به يك كاغذ يا مقواي فلوت دار چسبيده اند،تشكيل شده است.
  • مقواي 5 لايه : از سه لايه كاغذ يا مقواي لاينر و دو لايه كاغذ يا مقواي فلوت دار كه به طور يك در ميان بهم چسبيده اند، تشكيل شده است.

 

نكته : انواع فلوت و نحوه انتخاب آن
به طور كلي فلوتها با توجه به ارتفاع،جنس،ضخامت،گرماژو ... به 4گروه كلي A,B,C,E تقسيم مي شوند. (حالتهاي سفارشي را نيز مي توان درنظر گرفت)

 

::   انواع فلوت با توجه به ارتفاع و تعدادآن در هر متر مربع   ::
 

مقاومت به له شدگي تعداد كنگره در هر متر مربع ارتفاع كنگره بر حسب ميليمتر نوع فلوت
40 125 تا 105 7/4 تا 5/4  A پهن
57 185تا 150 9/2 تا 1/2 B باريك
50 145 تا 120  7/3 تا 5/3 C متوسط
140 320 تا 290 5/6 تا 1/1  E خيلي ريز


::    استاندارد كارتنها براي مسافتهاي كمتر از 50 كيلومتر    ::

 

نوع مقوا فلوت وزن 10 دسيمتر مكعب كالا بر حسب كيلوگرم
سه لا C كمتر از 4 كيلوگرم
سه لا C 4 تا 8 كيلوگرم
پنج لايه A , C 8 تا 15 كيلو گرم
پنج لايه C,C و C,A 15 كيلو گرم به بالا


::   استاندارد كارتنها براي مسافتهاي بيش تر از 50 كيلومتر   ::

 

نوع مقوا  فلوت وزن 10 دسيمتر مكعب كالا(بر حسب كيلوگرم)
پنج لايه C,A كمتر از 4 كيلو گرم
پنج لايه C,A 4تا 8 كيلو گرم
پنج لايه C,C  8 تا 15 كيلو گرم
پنج لايه C,A
پنج لايه C,C 15 كيلو گرم به بالا
پنج لايه C,A


 

::   كارتن لمينتي
كارتنهاي لمينتي نيز مانند كارتنهاي قهوه اي باتوجه به وزن مظروف به دو نوع 3 لايه و 5 لايه تقسيم مي شوند.با اين تفاوت كه علاوه برلايه هاي فوق يك لايه مقواي 250 گرمي(كه آرم ايران خودرو و ايساكو بر روي آن چاپ شده) بر روي اولين لايه خارجي لمينت شده است.

 

::   جعبه مقوايي
جعبه هاي موجود با توجه به وزن مظروف 350، 380 ، 400 ،410 ، 450 و 500 گرمي مي باشند. 

 

::   نايلون چاپي
نايلونهاي چاپي كوچك و بزرگ براي بسته بندي تكي قطعات متداول است ، خصوصا براي قطعات كوچك و پلاستيكي مثل واشرها ، پيچها و ..... اين نايلونها معمولا به روشهاي مختلفي دربندي مي شوند مثل : دوخت با منگنه ، برچسب زدن و دوخت حرارتي. جنس اين نايلونها پلي اتيلن است و با توجه به ابعاد قطعه با عرضهاي متفاوت موجود مي باشند .

 

::   جعبه هاي چوبي (صندوق)
بسته بندي در جعبه هاي چوبي معمولا براي قطعات خيلي سنگين و يا بسته بندي حمل و نقلي كاربرد دارد. مثل ميل لنگ، سيلندر، گيربكس و..... در اين نوع بسته بندي بايد به نكات زير توجه كرد:

 

  • انتخاب نوع جعبه چوبي با توجه به شكل و وزن قطعه بسيار مهم است.
  • نصب برخي علائم تصويري هشدار دهنده روي جعبه چوبي الزامي است.
  • دربندي جعبه هاي چوبي بايد محكم باشد.

 

2. منگنه

منگنه ها اغلب از جنس آهن ، فولاد و با پوششي از قلع ، مس و يا ساير فلزات مي‌باشند.

 

3. چسبها

نوارچسبهاي پلاستيكي ، فيلمهاي نازك پلاستيكي آغشته به چسبهاي آلي مصنوعي بوده و در ضخامت و عرضهاي مختلفي توليد مي‌شوند .هنگام استفاده از نوار چسبها از عدم وجود گرد و غبار روي بسته بايد اطمينان حاصل نمود.

 

4. برچسب رنگي اطلاعات قطعه (ليبل)

كه شامل اطلاعاتي نظير شرح قطعه ، باركد ، علائم ايمني ، نام خودرو و ... مي باشد.

 

5. هولوگرام (برچسب امنيت ايساكو)

هولوگرام محصولي اپتيكي است كه با الصاق به كالاهاي توليدي و اسناد و مدارك امنيت و اعتبارآنها راتضمين مي نمايد.چاپ اين برچسب به صورت متداول صورت نمي گيرد و قابل كپي برداري نبوده و در ساخت آنها ازتكنيكهاي خاصي استفاده مي كنند.

 

::   ويژگي هاي برچسب امنيت (هولوگرام)

 

  • تصاويرهولوگرام هاي ايساكوحتي با جديدترين روشهاي كپي و اسكن رنگي قابل كپي برداري نمي باشند.
  • بسته به نوع چسب مورداستفاده،انتقال و يا جداكردن برچسب از محل الصاق شده غيرممكن مي باشد.
  • ضدسرقت بودن: هنگامي كه هولوگرام بر روي سطحي چسبانده مي شوداز آن لحظه به بعدغيرقابل سرقت مي شودبه اين معني كه هرگونه تلاش براي جابه جا كردن و يا كندن باعث معدوم و مخدوش شدن هولوگرام شده و استفاده مجدداز آن براي سطوح ديگر غير ممكن مي گردد.

 

6-تسمه كشي

تسمه ها باعث مي شوند كه استحكام بسته ها بيشتر شده و دربندي با كيفيت بهتر صورت گيرد.همچنين باعث مشخص شدن واحد بار،كاهش خطر دستبرد،استحكام جانبي در چيدمان و سهولت حمل و نقل مي گردند.

 

::   اقلام بسته بندي
اقلام و لوازم جانبي بسته بندي شامل كيسه‌ها ، ورقهاي كارتن ، تكيه گاهها و ......
مي شوند.اين اقلام معمولا براي جلوگيري از برخورد قطعات ، پر كردن فضاي خالي و نهايتا حفظ كيفيت قطعه استفاده مي شوند. اقلام عمده و متداول به شرح ذيل مي باشند. ورق كارتن ، ورق فلوت ، ورق پلاستيكي ، ورق كاغذ كرافت ، ورق مقوا تو پر ، كاغذ روغني يا مومي ، نايلون حبابدار ، كيسه پلاستيكي

 

::   جعبه پالتهاي مخصوص ايساكو
جعبه پالتهاي فلزي هستند كه به منظور حمل و ارسال محموله ها به كار مي روند استفاده از اين پالتها علاوه بر صرفه جوئي در هزينه بسته بندي تسهيلات زيادي را در كاهش ضايعات و كاهش زمان مونتاژ ايجاد مي كند. از نمونه اين پالتها مي توان به پالتهاي مخصوص حمل بخاري ،سپر ، رادياتور ، جلو داشبورد و ..... اشاره كرد.

 

::   موارد استفاده از جعبه پالتها

 

  • تشكيل واحد بار از اقلام خرد و عمده ؛ كالاهايي كه شكل معين و مشخص ندارند و كالاهاي شكننده.
  • انبار نمودن كالاها بوسيله قرار دادن جعبه پالت تا ارتفاع زياد بر روي يكديگر
  • تقليل خطر سقوط كالاها و ايجاد سانحه در مواردي كه قرار است اقلام به صورت انباشته در انبار نگهداري شوند.
  • حمل و نقل يا انبار نمودن اقلامي كه تعادل پايدار بر روي پالت ندارند.

::   نمونه جعبه پالت‌هاي چوبي مورد استفاده در بسته‌بندي صادراتي


::   تخته پالتها( زير پالتي)
تخته پالتها پايه هاي كم ارتفاع ، راست گوشه و غالبا سبك هستند كه زير بسته ها قرار مي گيرند . صفحات آنها از چوب طبيعي خشك شده و يا از صفحات مصنوعي چوبي و جنس پايه ها از چوب طبيعي خشك شده و يا از چوب ماسيو و يا از تخته چند لائي است كه به شكل مكعب مستطيل ساخته مي شود.

::   محافظ ها
براي حفاظت قطعه در بسته بندي و در برابر عوامل گوناگوني نظير فشار ، لرزش ،ضربه ،خوردگي و ... از محافظهايي نظير تقسيم كننده ها ،تكيه گاهها ، تقويتي ها و .... استفاده مي گردد.

 

1. تقسيم كننده ها(منقسم ها)

تقسيم كننده ها محافظهايي هستند كه براي تقسيم بندي فضاي داخل جعبه استفاده مي شوند. تقسيم كننده ها عمدتاً صفحات مقوايي هستند كه بسته به حساسيت قطعه در برابر فشارها يا ضربات وارده و يا بر حسب نوع چيده شدن در بسته به صورتهاي گوناگوني فضاي جعبه را تقسيم مي نمايند و بدين وسيله از آسيب ديدگي قطعات به طرق مختلف جلوگيري مي نمايند اين تقسيم كننده ها در زير نشان داده شده اند:

2. تكيه گاه

تكيه گاهها معمولا از جنس چوب ، مقوا و فوم ساخته شده و در مواردي كه نياز است قطعات با يكديگر تماس نداشته و يا نياز است كه قطعات در بسته ثابت بماند ، استفاده مي شود و اين كار باعث جلوگيري از تاب برداشتن قطعه مي گردد. انواع تكيه گاهها در زير نمايش داده شده اند:
 

3. تقويتي ها

براي تقويت جعبه و حفاظت قطعه از فشار و ضربه هاي وارده ازآن استفاده مي شود كه معمولا از جنس كاغذ ، مقوا، كارتن فلوت دار و غيره مي باشد. نمونه اي از تقويتي ها در زير آورده شده است:

4. ضربه گيرها

ضربه گيرها موادي هستند كه به منظور تخفيف و از بين بردن صدمات ناشي از حركات، ضربات ، لرزشها و فشارهاي طولاني مدت و ...... در اطراف و يا محلهاي خاصي از كالاهاي حساس به آسيب ديدگي قرار مي گيرند.

علائم تصويري در واقع دستورات حمل كالاهاي بسته بندي شده مي باشند و رعايت آنها از مقدمات حفاظت كالا محسوب مي گردد. اين علائم تصويري بهتر است كه روي جعبه و يا كارتن چاپ شوند در غير اينصورت بوسيله بر چسب روي آنها چسبانده شوند و بايد رنگ علائم سياه باشد.علاوه بر آن هر كدام از علائم تصويري بايد در محل مناسب خودش چاپ و يا چسبانده گردد

.

 

::   اسكين
در اين بسته بندي كالا روي مقوا قرار مي گيرد و سپس فيلم پلاستيكي كه در اثر حرارت نرم شده از بين تخلخل و سوراخهاي ريز موجود يا ايجاد شده در مقواي زير كالا بر روي مقوا مكش و كشيده مي شود، در نتيجه فيلم پلاستيكي دقيقا دور تا دور و كليه برجستگيها و فرورفتگي هاي كالا را پوشش مي دهد .

 

::   بسته بندي در جعبه هاي چوبي

بسته بندي در جعبه هاي چوبي معمولا براي قطعات خيلي سنگين كاربرد داردمثل ميل لنگ،سيلندر،گيربكس و .....

 

::   بسته بندي شيرينك پك
اين نوع بسته بندي با نوعي فيلم پلاستيكي ضخيم و منقبض شده مي باشد كه از مزاياي اين نوع بسته بندي مي توان به استحكام ،زيبايي ، سبكي ، امكان تهيه مواد اوليه و ماشين آلات در داخل كشور اشاره نمود

 

::   بسته بندي گروهي قطعات يدكي
بسته بندي گروهي قطعات يدكي بعد از بسته بندي تكي قطعات انجام مي شود.بسته بندي گروهي قطعات يدكي بسته بندي ثانويه اي است كه براي حمل و نقل آسان قطعات بسته بندي شده و سهولت نگهداري و موجودگيري(انبارگرداني )آنها صورت مي گيرد. معمولا بسته هاي كوچك در اولويت بسته بندي گروهي قرار دارند،و بوسيله اين بسته بندي پالت بندي و بسته بندي حمل و نقل قطعات تسهيل خواهد شد و نهايتا مجموعه اين بسته بنديها حفظ كيفيت و كميت قطعات را تا حدود زيادي تضمين نموده و جلوي ضايع شدن آنها را خواهد گرفت.

 

::   روشهاي بسته بندي گروهي قطعات


روشهايي كه بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرندعبارتند از:

 

  • بسته بندي در كارتنهايي موسوم به كارتن مادري(مقواي فلوت دار)
  • شيرينك پك: اين نوع بسته بندي با نوعي فيلم پلاستيكي ضخيم و منقبض شده مي باشد كه از مزاياي اين نوع بسته بندي مي توان به استحكام ،زيبايي ، سبكي ، امكان تهيه مواد اوليه و ماشين آلات در داخل كشور اشاره نمود. از اين روش براي بسته بندي برخي از قطعات يدكي استفاده مي شود . به عنوان مثال شيشه هاي اتومبيل را با استفاده از محافظ هاي ساخته شده از فوم كه در لبه هاي آن قرار مي گيرند ،شيرينگ مي نمايند.

 

در جدول زير ابعاد استاندارد كانتينرها قيد شده است.

 

نوع حداكثرابعادخارجي به ميليمتر  حداقل ابعادداخلي بدون عايق به ميليمتر
  طول عرض ارتفاع طول عرض ارتفاع
1A 12192  2438 2438 11998 2330 2197
1AA 12192 2438 2591 11998 2330 2350
1B 9125 2438 2438 8931 2330 2197
1BB 9125 2438 2591 8931 2330 2350
1C 6085 2438 2438 8931 2330 2197
1CC 6058 2438 2591 8931 2330 2350
1D  2991  2438  2438  8931  2330  2197 

 

::   روشهاي چيدمان بسته ها
بسته ها بايد به نحوي چيده شوند كه ضمن استفاده از حداكثر فضا، داراي ثبات جاني بوده و سالم به مقصد برسند ، در چيدمان بسته ها بر روي هم نبايد بسته هاي زيرين له و خراب شوند. عدم چيدمان مناسب، حمل و نقل را دچار اشكال مي نمايد. در اشكال زير نمونه اي از اين چيدمانها ارائه شده است. 


::   نمونه هايي ازنحوه تسمه كشي